بیماری کبد چرب چیست؟
بیماری کبد چرب تجمع چربی اضافی در کبد است. مصرف بیش از حد الکل ممکن است منجر به کبد چرب شود که در صورت ادامه مصرف بیش از حد الکل می تواند منجر به آسیب جدی به کبد شود.
در 30 سال گذشته، پزشکان متوجه شده اند که تعداد زیادی از بیماران وجود دارند که الکل بسیار کمی می نوشند یا اصلاً الکل مصرف نمی کنند، اما همچنان چربی اضافی در کبد خود دارند. این اختلال به عنوان بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) شناخته می شود. و این نوع کبد چرب می تواند منجر به تورم (التهاب) کبد، زخم کبد (سیروز)، سرطان کبد، نارسایی کبد و مرگ شود. کبد چرب یک بیماری کبدی بسیار شایع است و تخمین زده می شود که تا 5 تا 20 درصد از هندی ها را تحت تأثیر قرار دهد.
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به NAFLD هستند؟
بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) که بیشتر در افراد دارای اضافه وزن شایع است، می تواند مردان، زنان و کودکان را در هر سنی تحت تأثیر قرار دهد. این خطر در افراد مبتلا به فشار خون بالا، دیابت یا کلسترول بالا بیشتر است. داشتن رژیم غذایی غنی از چربی، کالری و فروکتوز نیز با بیماری کبد چرب مرتبط است. چاقی در مناطق شهری هند با سرعت نگران کننده ای در حال افزایش است. در حال حاضر افراد بیشتری به دیابت مبتلا می شوند. از آنجایی که چاقی و دیابت عوامل خطر اصلی کبد چرب هستند، تخمین زده می شود که اشکال جدی بیماری کبد چرب در 10 تا 20 سال آینده از علل اصلی مرگ و میر در این بیماران خواهد بود.
مراحل بیماری کبد چرب چیست؟
کبد چرب معمولاً در مراحل زیر پیشرفت می کند:
کبد چرب ساده
کبد چرب همراه با التهاب (معروف به NASH یا استئاتوهپاتیت غیر الکلی)
کبد چرب همراه با زخم کبد یا سخت شدن کبد (هم نامیده می شود سیروز کبدی)
تخمین زده می شود که کبد چرب ساده ممکن است 5 تا 20 درصد از هندی ها را تحت تأثیر قرار دهد. خبر خوب این است که اکثر افراد مبتلا به کبد چرب ساده به آسیب شدید کبدی مبتلا نمی شوند. با این حال، تعداد کمی از افراد، به ویژه افرادی که چندین عامل خطر دارند، به سمت سیروز کبدی پیش می روند. پس از ایجاد سیروز کبدی، خطر بالای نارسایی کبد،سرطان کبد و مرگ وجود دارد .
همچنین بخوانید: محدوده طبیعی آزمایش عملکرد کبد
علائم کبد چرب چیست؟
بیشتر افراد مبتلا به کبد چرب هیچ علامتی ندارند، اگرچه برخی ممکن است به دلیل بزرگ شدن کبد، درد مبهمی در سمت راست معده تجربه کنند. سایر علائم عبارتند از خستگی عمومی، حالت تهوع و از دست دادن اشتها. هنگامی که سیروز ایجاد می شود و نارسایی کبد شروع می شود، ممکن است زردی چشم ها ( یرقان )، تجمع مایع (ادم)، استفراغ خونی، گیجی ذهنی و یرقان وجود داشته باشد.
بیماری کبد چرب چگونه تشخیص داده می شود؟
کبد چرب معمولاً در معاینات روتین، زمانی که پزشک متوجه بزرگ شدن کبد می شود، تشخیص داده می شود. اسکن سونوگرافی ممکن است چربی در کبد را نشان دهد، در حالی که آزمایش خون کبد ممکن است طبیعی نباشد. برخی آزمایش های جدید به نام «فیبرواسکن» و «فیبروتست» وجود دارند که قابل اعتمادتر هستند. تشخیص عوامل خطر کبد چرب و انجام معاینات سالانه با پزشک بسیار مهم است تا بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود.
چرا بیماری کبد چرب خطرناک است؟
کبد چرب یک "بیماری خاموش" است. ممکن است تا زمانی که بیماری به سیروز کبدی و نارسایی کبدی پیشرفت نکند، هیچ علامتی ایجاد نکند. تشخیص این بیماری در مراحل اولیه، زمانی که پیشرفت آن می تواند متوقف یا کند شود، مهم است.
کبد چرب چگونه درمان می شود؟
در حال حاضر، هیچ دارویی برای درمان کبد چرب وجود ندارد. کبد چرب اولیه معمولاً به راحتی با تغییرات رژیم غذایی، کاهش وزن، ورزش و کنترل عوامل خطر مانند دیابت قابل درمان است. با شدیدتر شدن آسیب کبدی، سیروز و نارسایی کبد می تواند ایجاد شود و در این مرحله فقط پیوند کبد می تواند جان بیمار را نجات دهد. برخی از بیمارانی که چاق هستند و کبد چرب دارند، ممکن است از جراحی کاهش وزن (باریاتریک) بهره مند شوند.
چگونه بیماری کبد چرب را معکوس کنیم و از آن پیشگیری کنیم؟
وزن خود را مدیریت کنید. اگر اضافه وزن دارید وزن خود را کاهش دهید (از کاهش سریع وزن خودداری کنید). از برنامه های رژیم غذایی شدید که رژیم های گرسنگی را توصیه می کنند دوری کنید.
حداقل 30 دقیقه در روز ورزش کنید.
کاهش مصرف چربی در رژیم غذایی
به رژیم غذایی غنی از کربوهیدرات (برنج سفید، سیب زمینی، نان سفید) نه بگویید. اینها به سرعت از روده ما جذب می شوند و خود را به چربی در کبد تبدیل می کنند. مواد غذایی که به کندی جذب می شوند، مانند غلات، حبوبات، آجیل، میوه های فرآوری نشده از جمله سیب و پرتقال مفید هستند.
از نوشیدن بیش از حد آب میوه ها و نوشیدنی های گازدار سرشار از فروکتوز خودداری کنید. همچنین مراقب مصرف زیاد میوه ها باشید.
آنتی اکسیدان هایی مانند سیلیمارین، ویتامین های C و E ممکن است فوایدی داشته باشند. قبل از استفاده از اینها با پزشک خود صحبت کنید.
آنتی اکسیدان هایی مانند سیلیمارین، ویتامین های C و E ممکن است فوایدی داشته باشند. قبل از استفاده از اینها با پزشک خود صحبت کنید.
انجام معاینات سلامت سالانه آنزیم های کبدی، قند خون و سطح کلسترول خود را هر سال بررسی کنید.
اگر شما فشار خون و دیابت، آن را به طور موثر درمان کنید.
حتی اگر الکلی متوسط یا سبک مصرف می کنید، توصیه می شود مصرف الکل را به طور کامل قطع کنید.
نتیجه
اپیدمی کبد چرب یک تهدید خاموش اما بسیار واقعی برای سلامت افراد است. عوامل خطر بیماری کبد چرب مانند چاقی، دیابت، کلسترول بالا و فشار خون بالا در مناطق شهری هند با سرعت نگران کننده ای در حال افزایش است. اگرچه به ندرت در مورد آن صحبت می شود، اما کبد بیش از 500 عملکرد را انجام می دهد و حتی از قلب نیز سنگین تر است. بنابراین، حفظ سلامت کبد باید نگرانی اصلی همه باشد. عدم انجام این کار حکم اعدام واقعی است. در درمان کبد چرب در مراحل اولیه آن پیشگیرانه عمل کنید و منتظر نمانید تا بدتر شود و سپس اقدامی انجام دهید. در آن زمان ممکن است خیلی دیر شده باشد.
