درمان زردی کمتر از ۱۰ روز
اطفال
درمان زردی کمتر از ۱۰ روز
23 بازدید

زردی چیست و در نوزادان چه زمانی نیاز به درمان است

زردی نوزادان رایج بوده و معمولاً به خودی خود بهتر می شود اما بر اساس سطح زردی لازم است پیگیری ها و درمان های مشخصی انجام شود که در این صفحه ارائه شده است.اکثر نوزادان در اولین هفته زندگی خود زردی را تجربه می کنند بطوریکه 60% نوزادان که 9 ماهه به دنیا امدند و 80% نوزادان نارس زردی را نشان می دهند. زردی می تواند در همه افراد با سن های مختلف رخ بدهد. در واقع زردی نشانه بسیاری از بیماری ها در بزرگسالان می باشد به ویژه زمانیکه کبد درگیر باشد. 

زردی چیست؟

زردی به معنای زرد شدن رنگ پوست و سفیدی چشم می باشد. زرد شدن هنگامی رخ می دهد که یک ماده زرد در خون شما بنام بیلی روبین به طور صحیح فیلتر نمی شود و بالاتر از سطح نرمال در خون موجود می باشد.  این حالت به عنوان هایپر بیلیروبینمی (hyperbilirubinemia) شناخته می شود. هنگامی که گلبول های قرمز تجزیه شده و توسط سلول های جدید جایگزین می شود بیلی روبین تولید می شود که فرایند طبیعی بوده و هر روز اتفاق می افتد. به طور معمول کبد بیلی روبین شما را فیلتر میکند و بیلی روبین از طریق ادرار یا مدفوع از بدن شما دفع می گردد. اما اگر مشکلی در روند دفع مانند اختلال در کبد یا گلبول های قرمز اتفاق بیافتد بیلی روبین در جریان خون انباشته شده و علامت زردی نمایان می شود. نوزادان تازه متولد شده به دلایل مختلف زردی را نشان می دهند. کمی بیش از نیمی از نوزادان زردی "فیزیولوژیکی" ایجاد می کنند ، زیرا کبد آنها خیلی نابالغ است تا بیلی روبین بدن خود را در هنگام تجزیه گلبول های قرمز فیلتر کند. این نوع زردی معمولاً در روز دوم یا سوم زندگی نوزاد ظاهر می شود و اغلب طی 1 تا 2 هفته از بین می رود. انواع دیگر زردی مربوط به مراقبت های نوزاد می باشد. زردی شیر دهی زمانی اتفاق میافتد که نوزاد به سختی شیر کافی بنوشد. این حالت 5 تا 10% نوزادان را تحت تاثیر قرار می دهد. نوع دیگر زردی، زردی شیر مادر می باشد که نادر است و تقریبا 1 تا 2% نوزادان را که شیر مادر مصرف میکنند را تحت تاثیر قرار می دهد که به این دلیل می باشد که برخی از مادران یک ماده ای در شیر خود تولید می کنند که باعث می شود نوزاد بیلی روبین بیش از حد طبیعی جذب کند. 

نوع شدیدتری از زردی به علت ناسازگاری گروه خونی مادر و نوزاد می باشد در چنین شرایطی مادر علیه گلبول های قرمز نوزاد آنتی بادی تولید می کند و موجب تجزیه آن ها می شود. این حالت معمولا در 24 ساعت اول تولد مشاهده می شود. 

زردی چگونه درمان می شود؟

زردی نوزادان به خودی خود بهتر می شود. با این وجود اگر نوزاد شما سطح بالایی از بیلی روبین داشته باشد پزشک ممکن است معالجه را تجویز نماید. متداول ترین روش درمانی، نور درمانی است که به آن فتوتراپی هم گفته می شود. که شامل قرار دادن کودک در زیر نور مخصوص می باشد. این نور به تجزیه بیلی روبین در پوست کمک می کند ، بنابراین می تواند در ادرار یا مدفوع دفع شود. فتوتراپی می تواند در بیمارستان یا خانه انجام شود. به ندرت روش ایمونوگلوبولین داخل وریدی (IVIg)  تجویز می شود که معمولا در هنگام ناسازگاری گروه خون مادر و نوزاد به کار می رود. اگر همه درمان ها مفید واقع نشود و کودک شما همچنان از زردی شدید رنج ببرد. پزشکان ممکن است درمان تبادل خونی را مد نظر بگیرند که در آن مقدار کمی از خون نوزاد با خون تازه فرد دهنده جایگزین می شود. این درمان در بخش مراقبت های ویژه نوزادان (NICU) انجام می شود. برای بزرگسالان مبتلا به زردی معمولا هیچ درمان خاصی برای خود زردی انجام نمی شود. در عوض پزشکان شرایطی که موجب بروز زردی شده است را درمان میکنند. 

در صورت عدم درمان زردی چه اتفاقی میافتد ؟

بیشتر زردی ها در نوزادان خفیف است و به راحتی درمان می شود. در غیر این صورت، زردی شدید، بدون درمان یا کنترل نشده در نوزادن می تواند به یک اختلال عصبی بنام (kernicterus) منجر بشود. این اختلال می تواند باعث آسیب مغزی شود، که می تواند منجر به فلج مغزی، از بین رفتن شنوایی و بینایی، مشکلات دندان ها و گاهی اوقات نقص ذهنی می شود. احتمال رخ دادن این موارد بسیار ناچیز است. با این حال این علائم ممکن است رخ بدهد، به همین دلیل پزشک باید زردی نوزاد را نظارت و در صورت لزوم آن را درمان کند. 

چه عواملی باعث زردی در بزرگسالان می شود؟

عوامل مختلفی می توانند باعث افزایش بیلی روبین خون در هر سنی شود. به عنوان مثال بیماری هایی که بر روی کبد تاثیر میگذارد مانند هپاتیت A، هپاتیت B، هپاتیت C و همچنین انسداد مجاری صفراوی می توانند علائم زردی را ایجاد کنند. عوامل دیگر شامل ویروس ها ( مانند ویروس اپشتین بار که موجب مونونوکلئوز می شود)، عفونت ها (مانند Sepsis)، سندرم های ژنتیکی، سنگ صفرا، سرطان پانکراس، کبد الکلی، اختلالات گلبول های قرمز و عوارض جانبی دارویی( مانند مصرف زیاد استامینوفن) می توانند موجب زردی بشوند. 

زردی در هر سنی می تواند یک علامت نگران کننده باشد، اما اغلب به راحتی درمان می شود. به محض مشاهده علائم با پزشک خود مشورت نمایید تا تحت نظارت باشید تا در صورت نیاز اقدامات بالینی انجام شود. 

رژیم غذایی ایدهآل برای درمان زردی چیست؟

منابع غذایی مختلفی برای بر طرف شدن زردی پیشنهاد می شود، با این حال، باید همیشه بدانید که پزشک بهترین فرد برای هدایت شما در مرحله درمانی است. همچنین لازم به ذکر است که قبل از ایجاد هر گونه تغییر در رژیم غذایی با پزشک مشورت کنید.مایعات مانند آب و آب میوه باید بخش اساسی از رژیم غذایی شما باشد. برای چند روز اول، این همان چیزی است که شما نیاز دارید:

  • مصرف میوه های آبدار تازه
  • سبزیجات سبز مانند اسفناج
  • سوپ سبزیجات
  • آب لیمو با آب گرم یک داروی خانگی موثر می باشد
  • گندم کامل
  • نیازی به چربی، غذا های سرخ شده و پر ادویه نمی باشد. 
  •  

چه آزمایش هایی برای بررسی زردی موجود می باشد؟

تست های تشخیصی رایج برای تعیین زردی عبارتند از:

تست عملکرد کبد برای تعیین چگونگی عملکرد کبد استفاده می شود. اگر این آزمایش برای تایید زردی کافی باشد نیازی به آزمایش های دیگر نمی باشد. اما اگر پزشک نیاز به آزمایش های خون دیگری داشته باشد ممکن است شما به انجام آزمایشات زیر ارجاع داده شوید

آزمایش بیلی روبین که برای تعیین دقیق میزان بیلی روبین خون به کار می رود. نسبت مستقیم و غیر مستقیم بیلی روبین در خون سنجیده میشود تا مشخص شود شما از چه نوع زردی رنج می برید. 

آزمایش CBC برای تعیین تعداد گلبول های قرمز به کار می رود به منظور تایید اینکه شما مبتلا به زردی همولیتیک هست یا خیر. 

آزمایش های هپاتیت A، B و C نیز تجویز می شود

همچنین آزمایشات تصویر برداری جهت شناسایی مسیر های انسدادی به کار می رود. 

بیماری زردی نوزادمان را چگونه مدیریت کنیم؟

از آنجای که 97% نوزادان با 9 ماه بارداری کامل میزان بیلی روبین سرمی کمتر از 13 میلی گرم بر دسی لیتر دارند، همه نوزادان با سطح سرمی بیش از mg/dl 13به حداقل نظارت نیاز دارند. سایر معیارهای زردی غیر فیزیولوژیک در روز اول زندگی قابل مشاهده می باشد. سطح بیلی روبین سرمی به ازای هر روز بیش از 5/1 افزایش پیدا میکند یک سطح بیلی روبین سرمی مستقیم بیش از 5/1 میلی گرم بر دسی لیتر و زردی بالینی بیش از یک هفته در نوزدان کامل ادامه دارد (ممکن است در نوزادانی که شیر مادر مصرف میکنند طولانی تر باشد)

پس از شناسایی یک نوزاد شیر خوار، سابقه مادری و نوزاد قبلی مورد بررسی قرار میگیرد و پس از معاینه کامل جسمی، موارد زیر حداقل کار لازم برای هر نوزاد می باشد: سطح بیلی روبین سرمی با روش مستقیم و غیر مستقیم CBC، تعیین گروه خونی نوزاد و آزمایش Coombs، اگر آزمایش روی مادر انجام نشده باید نمونه خون مادر برای تعیین نوع گروه خونی و آزمایش Coombs به آزمایشگاه ارسال شود. انجام آزمایش ادرار تنها اگر مشکوک به وجود عفونت سپسیس، عفونت مجاری ادراری یا گالاکتوزمی باشیم. آگاه باشید که نوزادانی که عدم سازگاری گروه خونی دارند ممکن است افزایش سریع در مقادیر بیلی روبین سرم داشته باشند. به همین ترتیب مکرر باید سطح بیلی روبین تحت نظارت باشد (جدول زیر را ببینید)

دستورالعمل پایش سطح بیلی روبین در نوزادان سالم با 9 ماه بارداری کامل

   

نوزاد یک روزه

نوزاد دو روزه

نوزاد سه روزه

 

زردی آشکار

بررسی کامل و مستقیم بیلی روبین

بررسی بیلی روبین از سطح پوست

بررسی بیلی روبین از سطح پوست

بیلی روبین

)میلی گرم بر دسی لیتر)

10 الی 15

هر 3 الی4  ساعت تکرار شود

هر 4 الی 6 ساعت تکرار شود

هر 6 الی 8 ساعت تکرار شود

 

بیش از 20

در مورد انتقال خون بحث شود

هر 2 الی 3 ساعت تکرار شود

هر 3 الی4  ساعت تکرار شود

 

زردی در نوزادنی که شیر مادر مصرف میکنند معمولا نشانه ای از متوقف شدن یا مداخله در شیر دادن مادر نمی باشد. البته باید توجه ویژه ای داشته باشد در مورد داروهای تجویز شده به مادر شیرده چرا که مشخص شده داروها  می توانند در شیر مادر دفع می شوند و پنانسیل جذب توسط نوزاد را دارند و این مواد میتوانند به صورت رقابت با جایگاه اتصال بیلی روبین در پروتین آلبومین عمل کنند و موجب بالا رفتن سطح بیلی روبین شوند. ممکن است معیارها تغییر کنند. نوزادانی که نور درمانی میشوند ممکن است شیر مادر متوقف شود یا ادامه پیدا کند. جهت پایش تغییرات وزنی و غلظت ادرار نیاز به مکمل آبی می باشد. 

سن (ساعت)

نوردرمانی 

انتقال خون اگر نوردرمانی شدید موفق نباشد

انتقال خون و نوردرمانی شدید

کمتر یا مساوی 24 ساعت

-

-

-

25 تا 48 

بیش از 15 (260)

بیش از 20 (340)

بیش از 25 (430)

49 تا 72

بیش از18  (310)

بیش از 25 (430)

بیش از 30 (510)

بیش از 72

بیش از 20 (340)

بیش از 25 (430)

بیش از 30 (510)

 

نوزادان با 9 ماه بارداری کامل با سن 24 ساعت و یا کمتر که دارای زردی بالینی هستند به عنوان نوزاد سالم در نظر گرفته نمی شوند و باید بررسی های بیشتری انجام شود. 



منبع:

www.healthgrades.com

www.medifee.com/faq/jaundice

آزمایشگاه رازی کرج

آزمایشگاه رازی

پیشرو در ارائه خدمات آزمایشگاهی،پاتولوژی،ژنتیک با بروزترین فناوری های دنیا.