کم خونی
۲۵ مهر ۱۳۹۸ ساعت ۰۰:۱۹ 0
کم خونی
0   110   5   0

کم خونی وضعیتی است که در آن تعداد کافی گلبول سرخ سالم در بدن برای انتقال اکسیژن به بافت ها وجود ندارد . افراد کم خون احساس خستگی و ضعف می کنند . کم خونی انواع مختلفی دارد که هر کدام علت متفاوتی دارند . کم خونی می تواند حاد یا مزمن باشد و شدت آن از ملایم تا شدید فرق می کند.

 

انواع کم خونی عبارتند از

  • کم خونی آپلاستیک
  • کم خونی فقرآهن
  • کم خونی داسی شکل
  • کم خونی فقر ویتامین ها

 

علائم بالینی

  • علائم بالینی کم خونی متناسب با علت ایجاد کننده آن متفاوت است . اگر کم خونی ناشی از بیماری های مزمن باشد علائم آن تحت تاثیر بیماری اصلی قرار می گیرد.بسته به علت کم خونی ممکن است فاقد علائم باشد یا علائم زیر ظاهر شود :
  • خستگی
  • ضعف
  • رنگ پریدگی
  • ضربان قلب نامنظم
  • تنفس سطحی
  • احساس عدم تعادل و سرگیجه
  • درد قفسه سینه
  • سردی دست و پا
  • سردرد

در مراحل اولیه کم خونی آنقدر خفیف است که بیمار به آن توجه نمی کند ولی با افزایش شدت کم خونی علائم نیز شدیدتر می شود.

 

علت

  1. تولید ناکافی گلبول قرمز
  2. خونریزی در حدی که بدن توانائی جبران آن را نداشته باشد.
  3. گلبول های قرمز در بدن تخریب شوند.

 

کار گلبولهای قرمز چیست

  1. در بدن سه نوع سلول خونی ساخته می شود . گلبولهای سفید برای مبارزه با عفونت ، پلاکت برای لخته شدن خون و گلبول های قرمز برای حمل اکسیژن در تمام بدن.گلبولهای قرمز حاوی هموگلوبین هستند . هموگلوبین ، پروتئین دارای آهن است که رنگ قرمز آن ناشی از این موضوع است . هموگلوبین گلبول قرمز را قادر می کند که اکسیژن را از شش ها به تمام بدن رسانده و دی اکسید کربن را از تمام قسمت های بدن به شش ها برای دفع حمل کند.گلبولهای قرمز و اکثر سلولهای خون در مغز استخوان ها بطور منظم تولید می شوند . بدن برای تولید هموگلوبین و گلبول های قرمز به آهن ، ویتامین B12 ، فولات و سایر مواد مغذی که از طریق مواد غذائی به بدن می رسد نیازمند است.

 

علت های کم خونی

کم خونی فقر آهن :

  1. شایعترین نوع کم خونی ناشی از کمبود آهن در بدن می باشد . مغز استخوان برای ساختن هموگلوبین به آهن احتیاج دارد . در صورت کمبود آهن بدن قادر به تولید هموگلوبین کافی برای گلبول های قرمز نمی باشد.بدون مصرف مواد آهن دار کمکی این نوع کم خونی در خیلی از خانم های باردار دیده می شود . کم خونی فقر آهن بعلت خونریزی ها نیز بوجود می آید . مثل خونریزی قاعدگی بیش از حد ، زخم ،سرطان و استفاده بیش از حد و نامنظم از مسکن ها بخصوص آسپرین که می تواند سبب آماس معده و خونریزی شود.کم خونی ناشی از فقر ویتامین ها : بدن علاوه بر آهن برای تولید گلبول قرمز کافی و سالم نیازمند فولات و ویتامین B12 می باشد . غذای فاقد این ویتامین ها و سایر مواد مغذی اساسی ، سبب کاهش تولید گلبول قرمز می شود.بعضی افراد با وجود مصرف کافی ویتامین B12  قادر به جذب آن نیستند که به این مورد کم خونی پرنیسیوز گفته می شود.

کم خونی ناشی از آماس :

  1. بعضی بیماریها مثل سرطان ، ایدز(HIV) ، آرتریت روماتوئید ، بیماریهای کلیوی ، بیماری کرون و سایر بیماریهای آماسی حاد و مزمن می تواند در تولید گلبول قرمز دخالت کرده و سبب کم خونی شوند.

کم خونی آپلاستیک :

  1. این نوع کم خونی نادر و خطرناک موقعی ایجاد می شود که بدن قادر به تولید گلبول قرمز نمی شود. علت کم خونی آپلاستیک عفونت ها ، بعضی داروها ، خود ایمنی و برخورد با مواد شیمیایی سمی می باشد.

کم خونی همراه با بیماری های مغز استخوان :

  1. تعدادی از بیماری ها مثل سرطان خون و فیبروز مغز استخوان می توانند از طریق تاثیر بر تولید خون در مغز استخوان سبب کم خونی شوند.

کم خونی همولیتیک :

  1. این نوع کم خونی موقعی بوجود می آید که انهدام گلبول های قرمز سریع تر از تولید آن در مغز استخوان صورت گیرد . بعضی بیماری های خون، انهدام گلبول های قرمز را افزایش می دهند که می توانند مادرزادی بوده یا اکتسابی باشند.

کم خونی داسی شکل :

  1. این بیماری مادرزادی و گاها مهم یک کم خونی همولیتیک است که ناشی از فرم معلول و غیرطبیعی هموگلوبین می باشد که باعث می شود گلبول قرمز به شکل داسی شکل یا قایقی شکل دربیاید . این گلبول های نامنظم سریعتر از بین می روند و باعث کم خونی می شوند.

 

عوامل خطر

  • رژیم غذایی فاقد بعضی مواد معدنی و ویتامین ها : درغذایی که به طور طولانی مدت آهن ، ویتامین B12  و فولات کم باشد احتمال کم خونی افزایش می یابد.
  • بیماریهای روده : داشتن بیماریهای روده ای که جذب مواد غذایی را مختل سازد مثل بیماری کرون و سلیاک احتمال کم خونی را بیشتر می کند.
  • عادت ماهانه : عموما خانم هایی که یائسه نشده اند دارای احتمال بیشتری برای کم خونی از آقایان و خانم های یائسه می باشند . عادت ماهانه باعث از دست رفتن گلبول قرمز می شود.
  • بارداری : در خانم های بارداری که فولیک اسید و آهن مصرف نکنند احتمال کم خونی بیشتر است.
  • بیماری های مزمن : افراد مبتلا به سرطان ، نارسایی کلیه ، دیابت یا بیماری های مزمن دیگر خطر کم خونی بیماری های مزمن وجود دارد در این موارد هموگلوبین گلبول های قرمز کم می شود.از دست دادن طولانی مدت و تدریجی خون از زخم یا به هر علتی منجر از دست رفتن ذخیره آهن ، کم خونی فقر آهن می شود.
  • سابقه خانوادگی : در صورتیکه در خانواده سابقه کم خونی مادرزادی مثل کم خونی داسی شکل یا تالاسمی وجود داشته باشد احتمال ابتلا به کم خونی افزایش می یابد.
  • عوامل دیگر : تاریخچه عفونت خاص ، بیماری خونی و بیماری های خود ایمنی احتمال کم خونی را افزایش می دهد. الکلیسم ، برخورد با مواد شیمیایی سمی ، استفاده از بعضی داروها که به تولید گلبول قرمز صدمه می زنند می تواند منجر به کم خونی شود.
  • سن : در افراد مسن (بیش از 65 سال) کم خونی بیشتر دیده می شود.

 

عوارض 

  • کم خونی در صورتیکه درمان نشود مشکلات زیادی ایجاد می کند.
  • خستگی شدید : کم خونی شدید می تواند در حدی باشد که شخص قادر به انجام وظایف روزمره خود نباشد.
  • عوارض بارداری : در خانم های باردار مبتلا به کم خونی فقر فولات احتمال عوارضی مثل زایمان زودرس وجود دارد.
  • مشکلات قلبی : کم خونی می تواند منجر به طپش قلب و نامنظمی ضربان آن (آریتمی) شود.موقعی که شخص کم خون است قلب برای جبران کمبود اکسیژن در بدن باید خون بیشتری را پمپ کند که می تواند باعث بزرگی قلب و نارسایی آن شود.
  • مرگ : بعضی کم خونی های ارثی مثل کم خونی داسی شکل می تواند منجر به عوارض خطرناکی شود. از دست دادن مقدار زیاد و سریع خون منجر به کم خونی شدید حاد و مرگ شود.

 

تشخیص

(CBC)Complet blood count :

  1. در این آزمایش تعداد گلبول های قرمز در واحدی از حجم ،  مقدار حجم گلبولهای قرمز در واحد خون (هماتوکریت) و مقدار هموگلوبین بررسی می شود.مقدار هماتوکریت طبیعی برای مردان 42% تا 52% و برای خانم ها 35% تا 47% می باشد.مقدار هموگلوبین برای آقایان 14 تا 18 گرم در دسی لیتر و برای خانم ها 12 تا 16 گرم در دسی لیتر می باشد.در این آزمایش اندازه گلبول های سرخ ، شکل و رنگ آن نیز بررسی می شود.

 آزمایشات تکمیلی :

  1. برای بررسی علت کم خونی آزمایشات تخصصی تر و گاها آزمایش مغز استخوان ضروری می شود.
دسته بندی : خون
مقالات مرتبط
کم خونی فقر آهن، تالاسمی مینور، تالاسمی ماژور

کم خونی فقر آهن، تالاسمی مینور، تالاسمی ماژور

دیدگاهی برای این مقاله ارسال نشده است.

ارسال دیدگاه
©کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به آزمایشگاه رازی کرج میباشد.