تومور مارکرها
۲۸ مهر ۱۳۹۸ ساعت ۱۴:۱۴ 0
تومور مارکرها
0   86   3   0

تومور مارکرها

تومورمارکرها پروتئین هایی هستند که اغلب موارد مقدار آن ها دربیماران مبتلا به بدخیمی افزایش می یابد.تعدادی از این پروتئین ها کهOncofetal Antigen  گفته می شوند، در طی تکامل در بافت های جنینی تولید می شوند ولی در بافت های بالغ وجود ندارند

این مارکر ها عبارتند از:

  1. Alpha-fetoprotein
  2. Carcinoembryonic Antigen

پروتئین های دیگری مثل  CA19-9و CA15-3 , CA125 در سلول های اپیتلیال ظاهر می شوند و اغلب در سرم بیماران مبتلا به سرطان های لوزوالمعده، تخمدان و پستان مقدار آن ها افزایش می یابد. از آن جایی که این تومورمارکرها برای بافت های خاص اختصاصی نیستند و در بیماری های غیر سرطانی نیز افزایش می یابند حساسیت و اختصاصی بودن آن ها در حدی نیست که بعنوان غربالگری مورد استفاده قرار گیرند و عمدتا در پی گیری بیمارانی که برای سرطان های خاص تحت درمان هستند استفاده می شوند. مورد استثنا برای موارد فوق آنتی ژن اختصاصی پروستات (PSA)  می باشد که در سلول های پروستات وجود دارد ودرسرطان پروستات افزایش می یابد. بنابراین افزایش مقدار PSA دارای حساسیت بالا برای تشخیص سرطان پروستات می باشد ولی ازآنجا که در بیماری های دیگری مثل بزرگی خوشخیم پروستات نیز مقدار آن افزایش می یابد بنابراین اختصاصی بودن آن کاهش می یابد با این وجود می توان بطور موثر در غربالگری بیماران مورد استفاده قرار داد.

 

تشخیص زودرس سرطان

پیشرفت جدید در تشخیص زودرس سرطان  استفاده از پروتئین های میتوژن است. مقدار آن در خیلی از موارد تومورها افزایش می یابد. تشخیص ژن های  کد کننده این پروتئین درمایعات بدن نیز ازمواردی است که اخیرا مورد توجه قرار گرفته است.شناسایی سلول های تومورال موجود در گردش خون Circulating tumor cell (ctc) به عنوان تومورمارکر در حال پیشرفت سریع می باشد. علاوه بر موارد فوق تحقیقات گسترده درمورد وجود نوکلئیک اسید(DNA)  در گردش خون که دربرگیرنده بررسی وجود موتاسیون و متیلاسیون می باشد در حال انجام است.درهنگام استفاده از تومورمارکرها برای تشخیص و مدیریت درمان بیماران مبتلا به سرطان جهت پرهیز از تفسیر نادرست باید موارد  زیر را درنظر داشت.

  1. 1-هرگز بر اساس یک نوبت آزمایش تصمیم گیری نشود. زیرا اکثر تومورهامارکر ها خیلی اختصاصی نیستند و افتراق بین بیماری های خوشخیم و بدخیم بر اساس نتیجه یک آزمایش مشکل است. تومورمارکرها در بیماری های خوشخیم نیز افزایش می یابند. ولی این افزایش معمولا گذرا است و در بدخیمی ها مقدار آن ثابت مانده یا افزایش می یابد.
  2. 2-بهتر است با فاصله دو هفته آزمایش تکرار شود.
  3. 3-تکرار آزمایش باید در همان آزمایشگاه و با همان کیت انجام شود.
  4. 4-قبل از اقدام به جراحی باید چندین تومورمارکر آزمایش شود تا تومورمارکری که بالاترین مقدار را دارد برای کنترل عود بیماری انتخاب شود.
  5. 5-در زمان تفسیر نتیجه آزمایش باید نیمه عمر تومورمارکرها را در نظر داشت. مثلا نیمه عمر PSA 3 تا 4 روز است و برای کاهش آن از 50nglml به حد غیر قابل اندازه گیری 30 روز وقت لازم است. معمولا اولین اندازه گیری دوهفته بعد از جراحی انجام می شود.
  6.  6-باید به متابولیسم و دفع تومورماکر توجه شود. افزایش تومورمارکرها در مواردی از بیماریهای کلیه و کبد دیده می شود مثلا CEA در کبد متابولیزه می شود و افزایش مقدار آن در بیماری های کبدی دیده می شود یا از آن جا  که دفع B2M توسط کلیه صورت می گیرد افزایش آن در نارسایی کلیه وجود دارد.

انجام هم زمان  چندین تومورمارکر باعث افزایش حساسیت و اختصاصی بودن آن می شود.

  1. یک سلول ممکن است فقط یک مارکر آزاد کند.
  2. یک مارکر ممکن است توسط چندین نوع سلول تولید شود.
  3. بعضی سلول ها اصلا تومور مارکر آزاد نمی کنند.
  4. بعضی سلولهای سرطانی چندین نوع تومورمارکر آزاد می کنند.
  5. بعضی از مارکرها فقط در سلول های نارس تولید می شوند و وجود آن قطعا به معنی بدخیمی است مثل AFP که وجود آن در تومورهای گوارشی به معنی متاستاز و پیش آگهی بد بیماری می باشد.

 

دسته بندی : آزمایشگاهی

دیدگاهی برای این مقاله ارسال نشده است.

ارسال دیدگاه
©کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به آزمایشگاه رازی کرج میباشد.