بیماری سلیاک چیست و درمان
۲۳ آذر ۱۳۹۸ ساعت ۱۱:۱۹ 0
بیماری سلیاک چیست و درمان
0   90   1   0

بیماری سلیاک که سلیاک اسپرو یا انتروپاتی حساس به گلوتن نیز نامیده می شود. واکنش ایمنی به گلوتن موجود در مواد غذایی می باشد، گلوتن پروتئینی است که در گندم، جو و چاودار وجود دارد. شخص مبتلا به بیماری سلیاک با خوردن گلوتن پاسخ سیستم ایمنی را بر علیه روده کوچک تحریک می کند در طول زمان این واکنش موجب صدمه به سلول های پوششی روده کوچک شده و از جذب مواد غذایی ممانعت می کند و باعث سو جذب می شود. صدمه به روده کوچک اغلب سبب اسهال، خستگی، کاهش وزن، نفخ شکم و کم خونی شده و می تواند عوارض جدی ایجاد کند سو جذب در کودکان علاوه بر علائم فوق باعث صدمه به رشد و تکامل آن ها می شود.

درمان قطعی برای بیماری سلیاک وجود ندارد ولی با قطع مصرف گلوتن در اکثر افراد ترمیم روده کوچک صورت گرفته و علائم بیماری کنترل می شود.

 

علائم 

علائم بیماری سلیاک خیلی متفاوت بوده و در کودکان و بزرگسان متفاوت می باشد.در بالغین علائم گوارشی عبارتند از

  • ■اسهال
  • ■خستگی
  • ■کاهش وزن
  • ■نفخ شکم و پرکاری آن
  • ■درد شکم
  • ■تهوع و استفراغ
  • ■یبوست

ولی بیش از نصف بالغین مبتلا به سلیاک علائمی دارند که به دستگاه گوارش مربوط نیست و عبارتند از

  1. کم خونی اغلب از نوع کم خونی فقر آهن
  2. ■کاهش تراکم استخوان (استئوپروز) یا نرمی استخوان (استئومالاسی)
  3. ■طاول های پوستی خارش دار (درماتیت هرپتیفرم)
  4. ■زخم دهان
  5. ■سردرد و خستگی
  6. ■صدمه به سیستم عصبی شامل (کرختی و مور مور شدن پاها و دست ها، احتمال مشکلات شناختی، تعادل، درد مفاصل
  7. ■کاهش فعالیت طحال

 

در کودکان علائم بیشتر گوارشی می باشد و شامل

  • تهوع و استفراغ
  • ■اسهال مزمن
  • ■نفغ شکم
  • ■یبوست
  • ■گاز زیاد
  • ■مدفوع رنگ پریده و بدبو

نتیجه عدم توانایی جذب مواد غذایی عبارت است از

  1. ■عقب افتادگی رشد
  2. ■صدمه به مینای دندان
  3. ■کاهش وزن
  4. ■کم خونی
  5. ■تحریک پذیری
  6. ■کوتاهی قد
  7. ■تاخیر بلوغ
  8. ■علائم عصبی شامل عدم تمرکز، بیش فعالی، مشکلات یادگیری، سردرد، از دست دادن هماهنگی عضلانی و غش

 

عوامل مساعد کننده

بیماری سلیاک در افراد زیر شایع تر است

  1. ■وجود بیماری سلیاک یا درماتیت هرپتیفرم در افراد خانواده
  2. دیابت نوع 1
  3. ■سندرم داون یا ترنر
  4. ■کولیت میکروسکوپیک
  5. ■بیماری آدیسون

 

عوارض

سوتغذیه: موقعی اتفاق می افتد که روده کوچک قادر به جذب مواد غذایی نباشد سو تغذیه منجربه کم خونی، کاهش وزن و در کودکان باعث رشد کند و کوتاهی قد می شود.

ضعف استخوان ها: سو جذب کلسیم و ویتامین D منجر به نرمی استخوان (استئومالاسی یا راشیتیسم) در کودکان و کاهش تراکم استخوان (استئوپروز و استئوپنی) در بزرگسالان می شود.

نازایی و سقط: سو جذب کلسیم و ویتامین D مشکلات تولید مثل ایجاد می کنند.

عدم تحمل قند لاکتوز: صدمه به روده کوچک می تواند باعث درد شکم و اسهال بعد از مصرف محصولات لبنی که حاوی لاکتوز می باشند بشود.

سرطان: افراد مبتلا به بیماری سلیاک که رژیم فاقد گلوتن را رعایت نکنند مستعد ابتلا به لنفوم و سرطان روده کوچک باشند.

مشکلات سیستم عصبی:در بعضی افراد مبتلا به سلیاک ، غش و نوروپاتی محیطی(دست ها و پاها) دیده می شود.

 

تشخیص

برای تشخیص آزمایش خون و بررسی وجود آنتی بادی بر علیه آنزیم موجود در پرز های روده کوچک

به نام Tissue Transglutaminase IgA همراه با اندازه گیری IgA ضروری است.

در کودکان کوچکتر (حدود 2 سال) از آنتی بادی بر علیه گیلیادین(Antigliadin Ab) از نوع IgA و IgG نیز باید استفاده شود. در زمان انجام تمام آزمایشات سلیاک باید بیمار از غذای حاوی گلوتن استفاده کند Anti Ttg IgA در 98% بیماران مثبت میشود این آزمایش در 95% افراد سالم منفی می شود. بنابراین حساسیت تست 98% و اختصاصی بودن آن 95% می باشد. بنابراین بیمار مبتلا به سلیاک می تواند بطور نادر جواب منفی داشته باشد و علاوه بر این آزمایش می تواند در افراد زیر مثبت کاذب شود. (5%) که شامل افراد مبتلا به خودایمنی مثل دیابت نوع 1، بیماری خودایمنی کبد، تیروئید یت هاشیموتو، آرتریت ناشی از پسوریازیس یا آرتریت روماتوئید یا نارسایی قلب می باشند.

با وجود آزمایشات فوق و احتمال وجود آزمایش مثبت یا منفی کاذب بیوپسی اثنی عشر تنها راه تشخیص بیماری سلیاک میباشد.

آزمایش دیگری که می توان انجام داد

Endomysial Antibody IgA که 100% اختصاصی است ولی حساسیت آن کمتر است و در 5 تا 10 درصد افراد مبتلا، این آزمایش منفی می شود. از آن جا که در بیماری سلیاک ژنتیک دخالت دارد احتمال ابتلا وابستگان درجه یک حدود 7 تا 20 درصد می باشد. ژن های مستعد کننده HLADQ2 و HLADQ8 می باشد و منفی بودن این آزمایش احتمال بیماری سلیاک را رد میکند. بنابراین این آزمایش در پیشبینی احتمال  ابتلا وابستگان درجه 1 مفید می باشد.

در افراد زیر انجام آزمایش HLA ضروری می باشد.

  1. ■موقعی که تشخیص بیماری سلیاک قطعی نیست.
  2. ■نتایج آزمایشات آنتی بادی مشکوک باشند.(بخصوص در کودکان زیر 3 سال)
  3. ■نتیجه بیوپسی اثنی عشر بینابینی باشد.
  4. ■عدم انطباق نتایج آزمایشات آنتی بادی و بیوپسی
  5. ■افراد خانواده فرد مبتلا (برای بررسی احتمال ابتلا)
  6. ■نتیجه منفی آزمایش HLA بیانگر آن است که فرد به احتمال 99% به سلیاک مبتلا نخواهد شد.
  7. ■نتیجه مثبت آزمایش HLA به معنی آن است که فرد هر 1و2و3 سال برای احتمال سلیاک بررسی شود و اگر دارای علائم بالینی باشد باید فورا بررسی شود.

 

درمان

درمان خاصی برای بیماری سلیاک وجود ندارد و بیمار باید از مصرف مواد حاوی گلوتن خودداری نماید.

دسته بندی : داخلی

دیدگاهی برای این مقاله ارسال نشده است.

ارسال دیدگاه
©کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به آزمایشگاه رازی کرج میباشد.